
By: Frans Sinengela
Olyelye a lumbulula oilongo eendunge, olyelye a nyeka oiwana omayele?; Yee ta dula omauhamba omadilongo.
Omadilaadilo oiwana a findakanwa komapove, neenghedi doilongo da shitukifwa ouxwapindi; olyelye ta xwava ombili younyuni? Ovanhu va kolwa komalwoodi, ndele va petelafana omakombo, veli kenyena komayoo mehandu lidjuu.
Nyee mwa shinda elume lokoushilo, mweli totelifa okalume keli xwave; mwe ka pa eedibo dolute, noku ka deulila okudenga onghama, ngeno ka denge nokutatula epakolofya lomutwe welume. Mwe ka pa oikulumbwati needibo da hongeka ndele mwa tya kokalume: “Tu dengela elume, xwatununa omahomato alo.”
Elume eshi leshi mona nokushi nongela kutya opena ehomono tali uya, ola lalikida: “Tuli nyikeni komilungu, halute, halwoodi, hamindulo, hamutoko, ndele napa kale ombili.” Eshi mweshi uda omwa tya: “kapena ombili, opena edengo nehanauno, elume nali dengwe, nali lutulwe, nemukove lalo nali topaulwe moukovona.”
Ukraine a pewa eedibo dolute nomahomato aeshe oku ka shinda elume, eli shindile ovautokelo veli haule nokuli lutula, ngeno li ninge efona, ngaashi Libya, Syiria, na Iraq.
Ndele elume eshi leshi uda, ola kala ofika ndele la fufaeka neenghono, la kwatwa kehandu; ola yelula omaoko alo moolifenga, ndele la pusha, nomeenghwapa dalo mwadja oupyu nedimba lidjuu loukandala; oukandala wa pameka omhepo yokufudilamo, ndele ovautokelo va fita omayulu, okedimba loukandala wehandu lelume.
Mokanya nomomayulu elume mwadja okalungululu komwifi wakula wehandu, ndele ka twimaana mu Ukraine alishe fiyo okeengaba koLviv.
Ovahongaifi novanyengaulifi va mwena filu, keshe umwe elikwete ombadamutwe; Ukraine laninga ekolombongo letiko lohonde, shaninga ekango lomashishilila engwili lakula, ngeno wa ningile ondobe yomaxu, ngeno hodulu okukoshwa ndele toyela.
Ngeno wa ningile oluungu, ngeno hodulu okupepwa komhepo, u pepelwe ngeno mefuta uha kale po vali; oshike eshi wan inga eshi?
Olyelye a tila oikamena yeenghekete moshipakotola shouluvi woy? Olyelye eku pa oukolwe u shinge oita?
Embolokoto lovanamati voye hamba kuli udite? Voo eshi tava mbolokotele moshovafi. Ovanakadona voye oveli peni? Va kukuma, ndele va ya onhapo koilongo; ava veku pele embale lokunyengaulifa ufe Goliat, ndele veku heka tava ti: “ Oove Davidi, elume olo Goliat, inda u li tu dengele.” Ndele veku pa omaudaneko mahapu a nafangwa, ndele way a ushi oove shili Davidi, Kalunga eli pamwe naave.
Ndele mwa shakena oshipala noshipala nelume, ndele wa fya ombabanghukuta kedimba loukandala walo, ino li mona eshi wa wilapo?
OuDavidi woye ouli peni, nembale loye lokunyengaulifa oli li peni? Litala nee nhumbi wa dengwa eembole di luluma; eshi wa wila poshi, Britain na France ove uya ndele tava ti: “Ino wa shili, ove ouli ofika natango, ino dinda shili, oko okapulukelume ashike; twikila, lwa, ove omudengi nomufindani shili.” Veku hekela moulai.
Trump e uya koshipundi; eshi eku ifana owa ti nagahelipi? Natango wa wila mengongosheko nomenwefemo lii la Britain na France, Germany eku kondekela pokakololo ndele teku nyamiffa kevele lomashini aota, outeku mui u ka nyamukule omanyami ku America.
America a fufaeka nee komanyamukulo oye oshinoko noshilundu-mbwela wa pewa ku Europe; Trump okwe ku pilamena ndele ta ti kuove: “Eshi tashi ku dengifa hamba haulai woye? Ove to dilaadila tuu mbela kutya oto dulu okufinda elume lokoushilo olo la lwifa nokufinda eefule da kula? To dulu tuu okushindana u kale ngeno ino dengwa? Hano okudja paafa, Europe oye taka futile ouhamunghele woye, ame itandi xulifa eshi inandi tameka.”
Ndele ondaka ya udika muAlaska, ya ingidila koushilo kudje elume li uye kelume lokoutokelo: “Ila tuli kunde, atushe vamwe, oove Nghixupwasha koushilo,, aame Nghidixumu koutokelo.” Osho Trump osho.
Hano, Ukraine ninga eendunge mangha ino pwa po, dilaadila nawa mangha ina li ku mana po.
Oiwana lihongeni eendunge, oilongo lihongeni omhepo!.
Frans Sinengela omupekaapeki moikwapolotika, noikwandjokonona younyuni.
